All for Joomla All for Webmasters
The current Bet365 opening offer for new customers is market-leading bet365 mobile app You can get a free bet right now when you open an account.

رهبران سنی عراق؛ تکاپو برای مرجع سازی سیاسی

سید رضا قزوینی - روزنامه خراسان - ضعیت سیاسی اهل سنت عراق از زمان سرنگونی رژیم صدام در سال 2003، وضعیتی متفاوت از شیعیان و کردها بوده است. اهل سنت  که ساختار سیاسی سابق را متعلق به خود می دانستند عملا در اعتراض به فرآیند سیاسی جدید، نخستین انتخابات پارلمان موقت در سال 2004 (الجمعية الوطنية) را تحریم کردند، گزینه اشتباهی که به زودی متوجه آن شدند و در انتخاباتی که سال آینده برگزار شد آن را تصحیح کردند.

این موضوع تنها ضعف موجود در پرونده سیاسی اهل سنت عراق به شمار نمی رود. تشتت شدید در مرجعیت های سیاسی در کنار نبود مرجعیت دینی واحد از دیگر مشکلات این طائفه در عراق است که همچنان با آن دست و پنجه نرم می کنند. هرچند شیعیان عراق نیز از وجود برخی اختلافات در میان احزاب و جریان های خاص خود رنج می برند اما اختلافات شدید در میان قطب های سیاسی سنی که بخش عمده ای از آن به دلیل تعدد طرف های خارجی پشتیبان هر یک از این گروه هاست عملا اهل سنت را در وضعیتی نابسامان قرار داده است.

اکنون و در آستانه نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی سال 2018 که عملا ترکیب جدید پارلمان، نخست وزیر، کابینه و ریاست جمهوری را تعیین می کند هر یک از رهبران سیاسی اهل سنت به تکاپو افتاده اند تا با ایجاد جبهه ای قوی، سهم بیشتری از کرسی های مجلس را از دیگر رقیبان سنی خود کسب کنند. علاوه بر آنکه اهداف دیگری مانند تضعیف نفوذ ایران در عراق، ایستادگی جدی در مقابل دستاوردهای التحالف الوطنی (پیمان شیعیان) مانند تشکیل الحشد الشعبی و ... ، ایفای نقش مؤثر در آینده مناطق سنی نشین خارج شده از کنترل داعش مانند الانبار و نینوا، تعدیل چهره تخریب شده خود در میان شهروندان اهل سنت که آنها را در ایام محنت داعش در کنار خود نمی دیدند و دریافت سهم بزرگی از کمک های مالی کشورهای کمک کننده به بازسازی مناطق سنی نشین عراق در ذهن این افراد جای دارد.

این اوضاع در عمل باعث شده تا رهبران سیاسی سنی به دنبال تشکیل یک مرجعیت سیاسی واحد برای اهل سنت کشور باشند مرجعیتی که هرچند در پاره ای زمان ها و بنا بر مصالحی دوره ای و موقت شکل گرفت و موجودیت یافت اما به دلیل اختلاف نظرهای عمیق این رهبران و منافع متفاوت هر یک از آنها هیچ وقت نتوانست منجر به تشکیل بلوک های سیاسی منسجمی  مانند کردها و تا حدودی زیادی شیعیان شود.

برگزاری " کنفرانس اهل سنت " از جمله مسائلی است که در ماه های اخیر به شدت مورد توجه بخشی از شخصیت های سیاسی و اقتصادی  سنی عراق قرار گرفته است. شخصیت هایی که در میان آنها هم  مقامات عالی رتبه فعلی دیده می شوند و هم مقامات سیاسی و سرمایه داران و روحانیون مذهبی که به اتهام حمایت از تروریسم یا توطئه چینی علیه کشور تحت تعقیب دستگاه قضایی هستند.

این افراد هسته های اولیه چندین کنفرانس و نشست سابق در اردن و ترکیه بوده اند. نشست هایی که با حمایت سازمان های اطلاعاتی منطقه (عربستان، امارات، ترکیه، قطر، اردن) برگزار می شده است و به همین دلیل به عنوان کانون هایی برای ایجاد فتنه در عراق و دخالت های منطقه ای در امور داخلی کشور شناخته می شدند.

مارس و ژوئن سال جاری به ترتیب شاهد برگزاری دو کنفرانس جنجالی آنکارا 1 و آنکارا 2 بود. کنفرانس هایی که بعدهد معلوم شد نمایندگانی از چند کشور عربی خلیج فارس و یک نماینده از طرف رئیس جمهور ترکیه در آن شرکت داشته اند و شخصیت های سنی عراقی حاضر نیزعملا به دو جبهه افراد مورد حمایت قطر از یک سو و افراد عربستان و امارات از سوی دیگر تقسیم شده اند.

کنفرانس آنکارا 2 در حالی با حضور رئیس پارلمان برگزار شد که پارلمان عراق، برگزاری هرگونه نشست های اینچنینی بدون اطلاع دولت را ممنوع و جرم اعلام کرده بود. به هرجهت به نظر می رسد سطح بالای مشارکت کنندگان و تمایل نداشتن دولت به ظهور تنش های سیاسی مانع از عملی شدن مصوبه پارلمان شده است. سلیم الجبوری رئیس پارلمان نیز که در کنفرانس آنکارا 1 به ریاست شورای رهبری انتخاب شده بود عملا هرگونه اتخاذ اقدامی را سخت تر می کرد.

این دو کنفرانس که با هدف یکپارچه سازی اهل سنت برای ورود قدرتمند به انتخابات 2018 و تحقق اهداف مطلوب حامیان برگزار شد مقدمه ای برای برگزاری چنین کنفرانسی در بغداد بوده اند.  این بار اما به نظر می رسد دولت از این موضوع حمایت می کند تا مانند همیشه متهم به تلاش برای ممانعت از وحدت سیاسی اهل سنت نشود و طرف مقابل نیز به دنبال آن است که با برگزار نشست های خود در خارج از عراق متهم به مزدوری و خیانت نشود.

 در بحبوحه کشمکش برای برگزاری این نشست که به " کنفرانس اهل سنت " موسوم شده بود و حضور یا عدم حضور شخصیت های تحت تعقیب مانند طارق الهاشمی، رافع العیساوی و اثیل النجیفی برپایی آن را با تردید مواجه کرده بود، نشست دیگری با عنوان " کنفرانس ملی بغداد " توسط طیفی از اهل سنت که گرایش های معتدل و نزدیک به حکومت دارند در روز پنجشنبه 22 تیر برگزار شد. کنفرانسی که برخی آن را تلاش برای ناکام کردن" کنفرانس اهل سنت " دانستند. البته کنفرانس اهل سنت تنها یک روز پس از کنفرانس ملی بغداد یعنی روز جمعه 23 تیر به طورهمزمان در بغداد و اربیل و با اشراف سلیم الجبوری رئیس پارلمان برگزار شد و  تحالف القوی الوطنیه به عنوان بزرگ ترین مرجع سیاسی اهل سنت برای انتخابات 2018 از در آن روئید. هر چند که رسانه های عراقی پیش از فاش کرده بودند که این پیمان جدید از نتایج نشست آنکارا 1 بوده و کشورهای عربی و ترکیه با یک برنامه ریزی، تصمیم به تشکیل این تحالف گرفته بودند.

به هر جهت هم کنفرانس ملی بغداد با کناره گیری برخی عشایر در روز آخر نشان داد نتوانسته اجماعی میان اهل سنت نزدیک به خود به وجود بیاورد و نه کنفرانس دوم که وضعیت به مراتب بغرنج تری از آن دارد. رسانه های سنی عراقی کنفرانس اخیر را به دلیل تلاش الجبوری برای همینه بر آن نشست عوامل قطر معرفی می کنند .

شاید این تحالف در افق کوتاه مدت بتواند به حیات خود ادامه دهد اما اختلافات شدید درونی به اضافه وابستگی هر کدام از شخصیت ها به کشورهای خاص از جمله عربستان و قطر که تنش میان آنها می تواند بر روابط داخلی اهل سنت عراق مؤثر باشد نشان می دهد این پیمان جدید شکل گرفته نمی تواند مطلوب شهروندان سنی عراقی باشد.

نظام سهمیه بندی در این پیمان به قدری بر اساس سهم خواهی کشورهای عربی شکل گرفته که از هم اکنون روشن است اگر تا پیش از انتخابات اتفاق غیرمنتظره ای رخ ندهد، پس از انتخابات این بلوک شکل گرفته دچار انشقاق خواهد شد. بر اساس برخی اخبار منتشر شده 25 شخصیت اصلی فهرست حاضران کنفرانس مزبور توسط پنج کشور مورد اشاره انتخاب شده اند (هر کشور پنج نفر) و هر ازیک از این افراد نیز تعدادی دیگر را انتخاب می کنند. علاوه بر اینکه پیمان جدید به شکل شورای ریاستی اداره خواهد شد که هر یک برای مدتی ریاست آن را بر عهده خواهد داشت. این سیستم تمام ابزارهای لازم برای ایجاد انشقاق و پراکندگی را دارد.

هم شخصیت های عشایری اهل سنت که در کنار نیروهای مسلح علیه داعش جنگیدند و هم رهبران میانه روی دینی سنی مانند شیخ مهدی الصمیدعی مفتی عالی عراق، به رهبران سیاسی جامعه اهل سنت هشدار داده اند که هرگونه سوء استفاده از مردم و شهروندان سنی با پاسخ آنها روبرو خواهد شد.

شاید اظهارات عبدالرحمن اللویزی نماینده اهل سنت موصل در پارلمان که کنفرانس روز جمعه را اراده سازمان های اطلاعاتی پنج کشور منطقه برشمرده و آن را نماینده واقعی اهل سنت ندانسته نشان از یک کشمکش سیاسی جدی پیش رو در میان احزاب سنی عراقی باشد.

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 / 300 محدودیت حروف
متن شما باید بین 10 تا 300 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد

مطالب پربازدید

از داریوش تا خامنه ای

(( تمدن ایران به قرن های بسیار دور باز می گردد اما همچنان زنده است و ایرانی ها توانستند همه فاتحان و اشغالگران کشورشان را در خود حل کنند. این...

افغانستان: باتلاق یا دارالهجره

مهم ترین دلیل عدم موفقیت داعش در افغانستان وجود یک ایدئولوژی رقیب  قدرتمند در افغانستان است طالبان طی روزهای گذشته با نابود کردن فرماندهان بیعت کننده با داعش اثبات کرده...

چرا عرب ها از ما بیزارند ؟

خالد السلیمان مقاله نویس روزنامه سعودی "عکاظ " با نوشتن مقاله ای کوتاه تحت عنوان " چرا این عرب ها از ما بیزارند ؟ " عملا به نگاه تحقیرآمیز سایر...

اختلاف صالح - انصارا... و آینده جنگ یمن

سید رضا قزوینی - خراسان - درگیری های شدید روزهای اخیر در صنعا پایتخت یمن میان نیروهای نظامی وابسته به علی عبدا... صالح رئیس جمهور سابق و نیروهای انصارا...، نخستین...

نقاب سعودی در فلسطین افتاد

تصمیم اخیر و جنجالی ترامپ درباره شهر قدس، حوادث و اتفاقات جدیدی را در جهان عرب رقم زد که تا پیش از آن، چندان فرصت بروز نیافته بود.